İçindekiler
Giriş...............................................................................................................5
A.SOSYAL TABAKALAŞMA ve SOSYAL SINIFLAR.......................8
1.Sosyal Tabakalaşma...............................................................................8
1.1.Sosyal Tabakalaşma Kavramı.........................................................8
1.2.Sosyal Tabakalaşmanın Tarihsel Görünümleri...........................9
1.2.1.Kölelik.......................................................................................10
1.2.2.Serflik........................................................................................11
1.2.3.Kast............................................................................................12
1.2.4.Sosyal Sınıflar.........................................................................17
1.3.Sosyal Hareketlilik..........................................................................18
2.Sosyal Sınıf Sistemi..............................................................................19
2.1.Sosyal Sınıf Kavramı......................................................................19
2.2.Sosyal Sınıf Kriterleri.....................................................................21
2.2.1.Gelir ve Servet.........................................................................21
2.2.2.Yaşama Tarzı............................................................................24
2.2.3.Eğitim Düzeyi..........................................................................25
2.2.4.Sınıf Şuuru...............................................................................25
2.3.Statü...................................................................................................26
B.MARXİZMDE TABAKALAŞMA ve SOSYAL SINIFLAR..........27
1.Marxist Sosyal Tabakalaşma Kuramı............................................27
2.Üretim Tarzıyla İlgili Eleştiriler ve Yorumlar..............................32
2.1.Z.Fahri FINDIKOĞLU................................................................34
2.2.Mehmet ERÖZ..............................................................................38
2.3.Pitirim A.SOROKİN...................................................................44
2.4.Karl R. POPPER............................................................................49
2.5.Raymond ARON..........................................................................53
3.İlkel Toplulukta Tabakalaşma........................................................60
4.Köleci Düzeninin Üretim Tarzı......................................................68 5.Avrupa’ya Özgü Bir Oluşum Olarak
Feodal Tabakalaşma ve Serflik.......................................................73
6.Marxist Bir Sapma Olarak Asya Üretim Tarzı.................................80
7.Tarihsel Kökenleri İçindeki Osmanlı Tımarı..................................85
7.1.İslam Arazi Hukuku....................................................................91
7.2.Selçuklu İkta Sistemi..................................................................96
7.3.Osmanlı Tımarı..........................................................................100
7.3.1.Osmanlı Tımar Rejiminin Kökeni................................101
7.3.2.Selçuklu Askeri İktasından Osmanlı Tımarına.........106
7.3.3.Yerli Bir Asalet Sınıfı Olarak Tımarlı Sipahiler.........109 7.3.4.Üretici Kullar Olarak Reaya...........................................115 7.3.5.Serf Durumundaki Ortakçı Kullar...............................125
8.Kapitalist Toplumda Tabakalaşma ve Sosyal Sınıflar............128
8.1.Feodalizmin Çöküşü ve Burjuvazinin Oluşumu...............128
8.2.Kapitalist Toplum ve Bireysel Sınıf İlişkileri....................131
9.Kapitalist Birikim ve Toplumsal Sonuçları...............................143
9.1.Artı Değer ve Proleterleşme....................................................144
9.2.Azalan Kâr Oranı ve Kapitalist Sınıfın Daralması............148
10.Kapitalist Birikim Kuramının Öncü Teorisyenleri.................159
10.1.Adam SMİTH.........................................................................160
10.2.David RİCARDO...................................................................175
10.3. R.MALTHUS.........................................................................186
10.4.J.B. SAY....................................................................................190
11.Kapitalist Birikim Kuramıyla İlgili Yorumlar.........................192
11.1.Joseph A. SCHUMPETER...................................................192
11.2.Mehmet ERÖZ.......................................................................203
11.3.Z.Fahri FINDIKOĞLU........................................................205
11.4.Gülten KAZGAN.................................................................215
11.5.Joan ROBİNSON..................................................................225
11.6.Friedrich ENGELS................................................................235
11.7. Eugen von Böhm-BAWERK..............................................240
11.7.1.Birinci ve Üçüncü Ciltlerdeki Çelişki....................240
11.7.2.Marxist Emek-Değer Teorisinin Hataları..............249
11.7.3.Marxist Üretim Teorisinin Hataları........................268
11.7.4.Werner SOMBART’tan Bir Mazeret Beyanı..........283
11.8. Rudolf HİLFERDİNG.........................................................286
11.8.1. İktisadi Bir Kategori Olarak Değer........................287
11.8.2. Değer ve Ortalama Kâr.............................................304
11.9.Ladislaus von BORTKİEWİCZ..........................................317
11.10.Ronald L. MEEK..................................................................340
11.11.Paul SWEEZY......................................................................366
11.12.Mehmet SELİK....................................................................375
11.13.Sencer DİVİTÇİOĞLU......................................................395
11.14.Yılmaz AKYÜZ....................................................................400
11.15.Irving FISHER.....................................................................414
11.16.John Maynard KEYNES.....................................................425
12.K.Marx’tan Sonra Avrupa’da Sosyal Sınıflar.........................447
12.1. Joseph A. SCHUMPETER..................................................449
12.2. Raymond ARON..................................................................451
12.3. Amiran Kurtkan BİLGİSEVEN.........................................456
12.4. Mustafa ERKAL...................................................................462
13.Sosyalist Ekonomiye Geçişin Temel Sorunları.....................467
13.1. Sovyet Sosyalizminde Değerlerden
Planlı Fiyatlara Geçiş Sorunu..........................................469
13.2. Artı Değer Yasasına Göre İşletilen Sosyalizm..............494
13.3. Sovyet Sosyalizmi :
Artı Değer Yoluyla Büyüme Stratejisi............................523
13.4. Kapitalizmin Yolundan İlerleyen Sosyalizmin
En Son Aşaması : Sovyet Emperyalizmi.......................559
14.Sosyalist Sovyetler Birliğinde Sınıflar....................................587
15.Türkiye’ye Osmanlı Mirası :
Yetersiz ve Sermayesiz Bir Orta Sınıf......................................590
SONUÇ.....................................................................................................597
KAYNAKLAR..........................................................................................604